Het verschil tussen depressie en burn-out

Depressie of burn-out?

Je lijkt geen fut meer te hebben om iets te doen, alles lijkt te veel of te zwaar. Je geraakt niet meer vooruit, een soort verlamming heeft zich van je meester gemaakt….

Heb jij nu een depressie of een burn-out?

Het is niet altijd makkelijk het onderscheid te zien. Vandaar even een aantal verschillen op een rijtje zetten.

Bij een depressie zit je als het ware gevangen in een soort melancholie . Je voelt je ongelukkig, vraagt je af wat je hier eigenlijk loopt te doen op de wereld . Het leven lijkt somber. Je voelt je lusteloos, niets doet je plezier. Leuke dingen hebben geen effect meer. Alles lijkt nutteloos, waardeloos, zinloos.

Depressie is dus een existentiëel gegeven : het gaat over jouw existentie, je bestaan. Vaak komen vragen naar boven in de trend van “wat loop ik hier eigenlijk te doen?” En vaak ligt er een basiscognitie onder, een overtuiging over jezelf, van “er is toch niemand die van mij moet hebben” of  “niemand ziet mij graag (zoals ik ben)”. Dat betekent dus dat je jezelf onbewust afvraagt of je wel liefde verdient en je antwoord op die vraag negatief is. Op dat moment hou je dus onbewust ook niet meer van jezelf en dit werkt zeer demotiverend.

Tekenend voor depressie is dus vooral alles van je bestaan, je leven, als zinloos ervaren. Je ziet het nut niet in van opstaan, jezelf verzorgen, dingen doen, mensen ontmoeten, enz., en je vindt er dan ook de energie niet voor. Je kunt de indruk hebben dat je je moet voortslepen door de dag.

Mensen met een depressie vinden geen blijheid meer in het leven en voelen zich somber en verdrietig en voelen een soort apathie. Hun gemoed geraakt snel vol, het huilen staat hen nader dan het lachen. En ze voelen zich totaal machteloos om er iets aan te doen.

Het ontstaat door een opeenstapeling van een soort teleurstellingen. Manieren om er mee om te gaan (ook coping- of afweersystemen genoemd) geraken ontoereikend.  Verwerken gaat niet meer. De depressie ontstaat wanneer het “te veel” wordt.

Wanneer precies het juist “te veel” wordt is verschillend van individu tot individu. Het gaat immers om een combinatie van hoeveelheid van de reeds van in je vroege jeugd opgeslagen confrontaties met je gevoel van bijv. waardeloosheid en de hoeveelheid tegenslagen die je toevallig te beurt vallen. Dit peil ligt dus voor iedereen anders.

Met therapie kan je geholpen worden om uit de machteloosheid te geraken en een aantal dingen te verwerken, zodat het weer lichter wordt en je weer blijheid ervaart.

Op lichamelijk niveau blijken, simplistisch gezegd, een aantal stoffen die ons geluksgevoel opwekken te mankeren in de hersenen.

 

Burn-out heeft een andere grondslag .

Het is een gevolg van grote inspanningen die je lange tijd ,vaak onbewust, hebt geleverd maar die je geen goedkeuring opleverden of die nooit voldoende waren. Dit heeft te maken met een aanvoelen van tekort aan waardering voor hetgeen je doet.

Komt er geen vorm van waardering zoals je soms onbewust verwachtte , dan geraak je gefrustreerd. Dit betekent in feite een angst dat je niet goed genoeg je best doet. En dan probeer je nog een tandje bij te steken, nog wat méér je best te doen.

Lichamelijk gezien zorgt dit voortdurend streven voor voortdurende stress , dwz snel opeenvolgende pieken van deze angst , dus wordt er zeer veel adrenaline geproduceerd. Dit moet voortdurend gecorrigeerd worden door aanmaak van cortisol in de bijnieren.

Bij normaal functioneren en gewone stressmomenten verloopt dit proces van regelen van de pieken in het adrenalineniveau zeer goed. Een stressmoment is onze motor om actie te ondernemen en door de goed afgestemde werking van de cortisol zijn wij ons vaak zelfs niet bewust van een stressmoment of althans niet van een negatieve kant ervan.

Bij langdurige opeenvolgende stressmomenten echter, wordt het “te veel” en beginnen wij het ongemak te voelen. Uiteindelijk geraken de bijnieren uitgeput en geven het voldoende produceren van cortisol (tijdelijk) op. Het functioneren van het hele lichaam wordt daardoor in de war gestuurd en je hebt totaal geen energie meer.  Je hebt een burn-out.

Het brein werkt niet meer naar behoren : men vergeet veel, kan op vele dingen niet meer komen. Men heeft  moeite met concentratie en lezen of luisteren naar informatie wordt soms heel moeilijk. Een veelheid aan mensen, lawaai, prikkels…doet je panikeren. Je krijgt vaak hartkloppingen en hyperventilatie,…je kunt niet goed inslapen of je wordt angstig of piekerend wakker midden in de nacht. Je bent zeer rusteloos.

Je wil gerust gelaten worden en bent enorm prikkelbaar of cynisch, of je voelt je boos zodat je reacties scherp zijn en men opmerkt dat men je soms niet meer herkent.

Je gelooft niet meer in je capaciteiten…

Het blijkt dat ons normale, emotionele brein , waardoor we normaal met allerlei dingen kunnen omgaan ,en kunnen relativeren en verwerken, en rationeel keuzes kunnen maken, ons in de steek laat. We zijn teruggevallen op een basisbreinwerking (ook reptielenbrein genoemd) waar op de angstprikkel , de stress, enkel nog gereageerd wordt met de fight-flightreflex (boos zijn/ vermijden).

Je voelt je opstandig en boos, en je wil reageren en dingen doen… echter kun je de energie ervoor niet opbrengen.  Je bent letterlijk uitgeput.

Rust en afzondering van prikkels gedurende een hele tijd is de eerste stap. Geleidelijk aan weer taken op je nemen wanneer je weer wat energie begint te voelen, is de tweede stap. Dit kan wanneer men nog wegblijft van de stresserend omgeving en wanneer men kiest voor dingen die je voldoening geven.

Met therapie kun je de oorzaak van de stresserende factoren leren ontdekken, leren beter omgaan met prikkels en overprikkeling,  grenzen leren stellen, weer geloof krijgen in jezelf en in je capaciteiten.

Een depressie en een burn-out hebben in eerste instantie geen link met elkaar. Echter kan een burn-out omslaan in depressie wanneer het gevoel van machteloosheid en het gevoel van waardeloosheid beginnen te overheersen en men de moed verliest.

Waar antidepressiva bij depressie een goed effect kunnen hebben en therapie kunnen ondersteunen, hebben deze bij burn-out geen effect (tenzij er depressieve gevolgen beginnen de kop opsteken).

Therapie voor depressie focust vooral op het zinvolle vinden in het leven en verwerken wat je somber maakte, terwijl bij burn-out het gaat over enerzijds leren grenzen stellen zodat je uitputting vermijdt en anderzijds de oorzaken van het streven proberen te ontdekken.

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s